{"id":1402,"date":"2024-03-04T13:35:48","date_gmt":"2024-03-04T10:35:48","guid":{"rendered":"http:\/\/atlas-scc.com\/emissions-trading-system-an-effective-tool-to-combat-climate-change\/"},"modified":"2024-07-04T16:39:52","modified_gmt":"2024-07-04T13:39:52","slug":"emissions-trading-system-an-effective-tool-to-combat-climate-change","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/emissions-trading-system-an-effective-tool-to-combat-climate-change\/","title":{"rendered":"Emisyon Ticaret Sistemi: \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ile M\u00fccadelede Etkili Bir Ara\u00e7"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Emisyon Ticaret Sistemi: \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ile M\u00fccadelede Etkili Bir Ara\u00e7<\/h2>\n\n\n\n

Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 04.03.2024<\/p>\n\n\n\n

Karbon fiyatland\u0131rmas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131kl\u0131kla konu\u015fulan bir konu haline gelmesi uygulaman\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede etkili bir strateji olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Karbon fiyatland\u0131rma uygulamas\u0131, bir \u00fclkede veya b\u00f6lgede karbon emisyonlar\u0131na bir maliyet atama y\u00f6ntemini ifade ediyor. \u015eirketlere veya end\u00fcstrilere karbon emisyonlar\u0131 nedeniyle bir t\u00fcr vergi veya \u00fccret uygulayarak, emisyonlar\u0131 azaltmak hedeflenir.<\/p>\n\n\n\n

Karbon fiyatland\u0131rmas\u0131 genellikle iki ana y\u00f6ntemle uygulan\u0131r. Bunlar\u0131n ilki Karbon Vergisi, di\u011feri ise Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)\u2019dir. Bu yaz\u0131m\u0131z da ETS\u2019nin genel i\u015fleyi\u015fine ve d\u00fcnyadaki g\u00fcncel geli\u015fmelere odaklanaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Emisyon Ticaret Sistemi nedir?<\/h4>\n\n\n\n

Emisyon ticaret sistemi (ETS), karbon emisyonlar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almay\u0131 ve temiz enerji ge\u00e7i\u015fini desteklemeyi ama\u00e7layan piyasa temelli bir ara\u00e7t\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, karbon sal\u0131m\u0131na bir maliyet atayarak sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n toplumsal maliyetini rakamsalla\u015ft\u0131r\u0131r ve d\u00fc\u015f\u00fck karbonlu teknolojilere te\u015fvik eder. ETS, Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131 ile belirlenen k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131nda tutma hedefine y\u00f6nelik stratejiler kapsam\u0131nda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ekonomik d\u00fczenine ger\u00e7ek\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler sunar.<\/p>\n\n\n\n

Emisyon ticaret sistemi, belirli miktardaki emisyon hakk\u0131n\u0131n al\u0131n\u0131p sat\u0131lmas\u0131 \u00fczerine kuruludur, yani karbon kotas\u0131 ticaretini i\u00e7erir. \u015eirketlere ge\u00e7mi\u015f y\u0131llardaki t\u00fcketimleri ve \u00fclke emisyon hedefleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak kotalar atan\u0131r. Bu kotan\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kan \u015firketler ceza \u00f6derken, kota alt\u0131nda kalan \u015firketler fazla kotalar\u0131n\u0131 satarak gelir elde eder. Uygulama, toplam emisyonun kontrol alt\u0131nda tutulmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve emisyon azalt\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik eder.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya\u2019n\u0131n ilk emisyon ticaret sistemi 2005 y\u0131l\u0131nda Avrupa Birli\u011fi\u2019nde faaliyete ge\u00e7ti ve karbon s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 ve ticaretini benimseyerek end\u00fcstrilerin rekabet g\u00fcc\u00fcne zarar vermeden d\u00fc\u015f\u00fck emisyonlu sistemlere ge\u00e7i\u015fi hedefledi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya genelinde 28 faal emisyon ticaret sistemi bulunuyor ve k\u00fcresel emisyonlar\u0131n %17\u2019sini kaps\u0131yor. 2022\u2019de t\u00fcm ETS uygulamalar\u0131ndan 63 milyar USD gelir elde edildi. Bu rakam\u0131n 38 milyar USD\u2019lik k\u0131sm\u0131 AB ETS\u2019den geliyor. \u00c7in, ulusal ETS\u2019i en y\u00fcksek \u00fclke olarak birinci s\u0131rada bulunuyor. T\u00fcrkiye\u2019de ise sistemin kurulum i\u015flemleri halen devam ediyor.<\/p>\n\n\n\n

2023’\u00fcn ilk yar\u0131s\u0131na ait Karbon Piyasas\u0131 Raporu’na g\u00f6re, AB ETS uygulamalar\u0131yla enerji ve sanayi sekt\u00f6rlerinden kaynaklanan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda 2005 seviyelerine k\u0131yasla y\u00fczde 37,3 oran\u0131nda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu veriler, etkili bir emisyon ticaret sisteminin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadelede olumlu sonu\u00e7lar elde edilebildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye ETS ne durumda?<\/h4>\n\n\n\n

\u00dclkemiz, 2015 y\u0131l\u0131ndan bu yana sera gaz\u0131 \u0130zleme, Raporlama ve Do\u011frulama Sistemini (\u0130RD) hayata ge\u00e7irerek emisyon ticaret sistemi kurma yolunda ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 atm\u0131\u015ft\u0131r. AB ETS sisteminin \u00f6rnek al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sistemin kurulum \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam ederken, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli imalat sanayii (\u00e7imento, demir-\u00e7elik, rafineri, seramik, kire\u00e7, ka\u011f\u0131t, kimya, cam) ve elektrik santrallerinin 2025 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla sistem kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’nin emisyon ticaret sistemi kurma ihtiyac\u0131, iki temel ama\u00e7tan kaynaklan\u0131yor. Bunlar\u0131n ilki, \u00fclkemizin 2053 net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi kapsam\u0131nda emisyon azalt\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek; di\u011feri ise Ye\u015fil M\u00fctabakat S\u0131n\u0131rda Karbon D\u00fczenlemesi Mekanizmas\u0131 (SKDM)\u2019n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak. SKDM kapsam\u0131nda, Avrupa Birli\u011fi’ne ihra\u00e7 edilecek \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in karbon \u00fccretlerinin uygulanacak olmas\u0131, T\u00fcrkiye’nin AB Emisyon Ticaret Sistemi’ne benzer bir karbon rejimine ge\u00e7i\u015f yapma gereklili\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Uzun vadede AB ETS ile birle\u015fme \u00fclkemize SKDM muafiyeti sa\u011flayacakt\u0131r. Toplam ihracat\u0131m\u0131z\u0131n %44\u2019\u00fcn\u00fcn AB \u00fclkeleri ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimizi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, T\u00fcrkiye’nin emisyon ticaret sistemi kurarak karbon y\u00f6netimini g\u00fc\u00e7lendirmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekonomiye ge\u00e7i\u015fi sa\u011flamas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/p>\n\n\n\n

“Principles of Carbon Emissions Trading” – World Bank, https:\/\/www.worldbank.org\/ Karbon piyasas\u0131 raporu<\/p>\n\n\n\n

State and Trends of Carbon Pricing 2023 \u2013 World Bank, May 2023, openknowledge.worldbank.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Emisyon Ticaret Sistemi: \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ile M\u00fccadelede Etkili Bir Ara\u00e7 Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 04.03.2024 Karbon fiyatland\u0131rmas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131kl\u0131kla konu\u015fulan bir konu haline gelmesi uygulaman\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadelede etkili bir strateji olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Karbon fiyatland\u0131rma uygulamas\u0131, bir \u00fclkede veya b\u00f6lgede karbon emisyonlar\u0131na bir maliyet atama y\u00f6ntemini ifade ediyor. \u015eirketlere veya end\u00fcstrilere karbon emisyonlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402"}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1402"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1749,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1402\/revisions\/1749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}