{"id":1733,"date":"2024-07-10T03:03:07","date_gmt":"2024-07-10T00:03:07","guid":{"rendered":"https:\/\/atlas-scc.com\/?p=1733"},"modified":"2024-07-10T03:03:09","modified_gmt":"2024-07-10T00:03:09","slug":"emisyon-ticaret-sistemi-ve-karbon-vergisi-uygulamalari-arasindaki-farklar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/emisyon-ticaret-sistemi-ve-karbon-vergisi-uygulamalari-arasindaki-farklar\/","title":{"rendered":"Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Vergisi Uygulamalar\u0131 Aras\u0131ndaki Farklar"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1735\" srcset=\"https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/anne-nygard-vc-vPgGqAr4-unsplash-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Vergisi Uygulamalar\u0131 Aras\u0131ndaki Farklar<\/h2>\n\n\n\n<p>Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 09.07.2024<\/p>\n\n\n\n<p>Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Vergisi son g\u00fcnlerde olduk\u00e7a s\u0131k duydu\u011fumuz iki kavram haline geldi. Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Karbon Vergisi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in tasarlanan etkili ara\u00e7lar olarak kabul edilir, ancak farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Temelinde karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak olan bu iki yakla\u015f\u0131m\u0131n aras\u0131nda ne gibi farklar bulundu\u011fu bu blog yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusunu olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>ETS, karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in ekonomik bir enstr\u00fcman olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcr ve emisyonlar\u0131n belirli bir s\u0131n\u0131r i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in bir pazar mekanizmas\u0131 olu\u015fturur. Belirli bir b\u00f6lgedeki veya end\u00fcstrideki toplam emisyon miktar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayan sistem, emisyon hedeflerine ula\u015fmak isteyen kurulu\u015flar\u0131n emisyon birimlerini sat\u0131n alabilece\u011fi ve ticaretini yapabilece\u011fi bir \u00e7er\u00e7eve sunar. Di\u011fer bir deyi\u015fle, emisyonlar\u0131 azaltman\u0131n maliyetini en aza indirmek i\u00e7in pazar taraf\u0131ndan belirlenen bir fiyat mekanizmas\u0131 olu\u015fturur. Emisyon birimleri ticarete konu olabilir ve kurulu\u015flar, hedeflerine en ekonomik \u015fekilde ula\u015fmak i\u00e7in azalt\u0131m \u00f6nlemleri alabilir veya karbon piyasas\u0131ndan emisyon yayma hakk\u0131 sat\u0131n alabilirler. Kurulu\u015flar bu karar\u0131, her iki se\u00e7ene\u011fin maliyetlerini de\u011ferlendirerek al\u0131rlar. &nbsp;Emisyon ticaret sistemleri, emisyon yayma haklar\u0131 i\u00e7in arz ve talep dengesi olu\u015fturarak bir piyasa fiyat\u0131 belirler. Bu sistemlerde genellikle iki model \u00f6ne \u00e7\u0131kar:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>&#8220;S\u0131n\u0131rla ve Ticaret Yap&#8221; (Cap-and-Trade) modelinde, ETS i\u00e7indeki emisyonlara bir s\u0131n\u0131rlama getirilir ve bu s\u0131n\u0131ra g\u00f6re emisyon tahsisatlar\u0131 yap\u0131l\u0131r. S\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131nda kalan emisyonlar i\u00e7in genellikle \u00fccretsiz tahsisatlar verilir. Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Emisyon Ticaret Sistemi, bu model ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li>&#8220;Alt \u00c7izgi ve Kredi&#8221; (Baseline-and-Credit) modelinde ise her kurulu\u015f i\u00e7in temel emisyon seviyeleri belirlenir. Emisyonlar\u0131n\u0131 bu seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcren kurulu\u015flara krediler verilir ve bu krediler, emisyon seviyelerini a\u015fan di\u011fer kurulu\u015flara sat\u0131labilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, karbon vergisi do\u011frudan karbon emisyonlar\u0131na bir fiyat atar. Bu vergi, sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na do\u011frudan ba\u011fl\u0131 olarak belirlenir ve genellikle fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131 \u00fczerinden uygulan\u0131r. Bu bedel, karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltman\u0131n maliyetini belirli bir fiyatla belirler ve \u015firketlere veya end\u00fcstrilere karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak veya alternatif, daha temiz enerji kaynaklar\u0131na ge\u00e7i\u015f yapmak i\u00e7in bir te\u015fvik sa\u011flar. \u00c7evresel sorumlulu\u011fu te\u015fvik etmenin yan\u0131 s\u0131ra ye\u015fil ekonomiye ge\u00e7i\u015fi h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in de kullan\u0131lan \u00f6nemli bir ara\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zetlememiz gerekirse, ETS ve Karbon Vergisi uygulamalar\u0131 aras\u0131ndaki temel farklar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>ETS, \u015firketlere belirli bir emisyon limiti (kotalar) tahsis ederken, Karbon Vergisi do\u011frudan emisyon miktar\u0131na dayal\u0131 olarak \u015firketlere bir vergi \u00f6demesi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirir.<\/li>\n\n\n\n<li>ETS uygulamas\u0131nda \u015firketler kotalar\u0131n\u0131 a\u015farlarsa ceza \u00f6demek ya da pazarl\u0131k yolu ile kota sat\u0131n almak durumunda kal\u0131rken, Karbon Vergisi sabit bir fiyat \u00fczerine kuruludur ve uzun vadeli planlama yap\u0131lmas\u0131na ortam sa\u011flar.<\/li>\n\n\n\n<li>Karbon Vergisi \u015firketlere emisyonlar\u0131 azaltmalar\u0131 i\u00e7in bir mali te\u015fvik ortam\u0131 sa\u011flarken ETS&#8217;den farkl\u0131 olarak emisyon azalt\u0131m oran\u0131n\u0131n \u00f6nceden bilinemeyi\u015fini vurgular.<\/li>\n\n\n\n<li>Karbon Vergisi, baz\u0131 sekt\u00f6rlerde \u015firketlere emisyon azalt\u0131m\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek bir mali y\u00fck getirmesi sebebiyle daha fazla diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fabilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Her iki yakla\u015f\u0131m da karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltman\u0131n farkl\u0131 yollar\u0131n\u0131 sunar ve genellikle belirli bir b\u00f6lgenin veya \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131na ve politikalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak tercih edilir. Bu farklar, her iki sistemin de benimsenmesi ve uygulanmas\u0131 konusunda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nemli hususlard\u0131r. Her iki yakla\u015f\u0131m\u0131n da, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi sorununa etkili bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flamak i\u00e7in birlikte kullan\u0131lmas\u0131 ve desteklenmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynaklar:<\/p>\n\n\n\n<p>https:\/\/www.oecd.org\/env\/tools-evaluation\/emissiontradingsystems.htm<\/p>\n\n\n\n<p>E. Karakaya, G. Akkoyun &amp; B. Hi\u00e7y\u0131lmaz, \u2015Sera Gaz\u0131 Emisyonu Azalt\u0131m\u0131 i\u00e7in Karbonun Fiyatlanmas\u0131: Karbon Vergisi mi Emisyon Ticareti mi?, Ekonomi, Politika &amp; Finans Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi, 2023, 8(4): 813-841, Journal of Research in Economics, Politics &amp; Finance, 2023, 8(4): 813-841<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7elikkaya, A., (2023).&#8221;Karbon Fiyatland\u0131rmas\u0131 Se\u00e7enekleri ve Tasar\u0131m Sorunlar\u0131&#8221;. Maliye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi, 9(1), 01-26<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Vergisi Uygulamalar\u0131 Aras\u0131ndaki Farklar Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 09.07.2024 Emisyon Ticaret Sistemi ve Karbon Vergisi son g\u00fcnlerde olduk\u00e7a s\u0131k duydu\u011fumuz iki kavram haline geldi. Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve Karbon Vergisi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in tasarlanan etkili ara\u00e7lar olarak kabul edilir, ancak farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Temelinde karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmak olan<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733"}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1733"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1756,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1733\/revisions\/1756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}