{"id":1757,"date":"2024-07-15T23:46:58","date_gmt":"2024-07-15T20:46:58","guid":{"rendered":"https:\/\/atlas-scc.com\/?p=1757"},"modified":"2024-07-15T23:54:28","modified_gmt":"2024-07-15T20:54:28","slug":"turkiyede-su-kitligi-ve-iklim-krizi-kaynakli-artan-riskler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/turkiyede-su-kitligi-ve-iklim-krizi-kaynakli-artan-riskler\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Su K\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130klim Krizi Kaynakl\u0131 Artan Riskler"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de Su K\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130klim Krizi Kaynakl\u0131 Artan Riskler<\/h2>\n\n\n\n

Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 15.07.2024<\/p>\n\n\n\n

Suyun \u00f6nemini daha fazla farketti\u011fimiz bu yaz g\u00fcnlerinde T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurakl\u0131k\u2019la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu g\u00f6steren bilimsel veriler oldu\u011fundan bahsetsem biraz can\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131l\u0131r de\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n

\u0130klim krizinden en fazla etkilenecek \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda gelen \u00fclkemizde, gerek su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 riskini gerekse iklim krizi kaynakl\u0131 di\u011fer olumsuz etkileri g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. \u00d6zellikle artan s\u0131cakl\u0131klar, azalan ya\u011f\u0131\u015flar ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, su kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini tehdit ediyor. Tam da bu sebeple, bu yaz\u0131m\u0131zda T\u00fcrkiye\u2019deki su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mevcut durumunu, iklim krizinin etkilerini ve al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemleri ele alaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de Su Kaynaklar\u0131 ve Mevcut Durum<\/h4>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, Akdeniz Havzas\u0131nda bulunan ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden en fazla etkilenmesi beklenen di\u011fer \u00fclkeler gibi ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen y\u0131ll\u0131k su miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su stresi ya\u015fayan \u00fclkeler aras\u0131nda yer al\u0131yor. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen su miktar\u0131 1.519 metrek\u00fcp civar\u0131nda ve fakat bu miktar\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar 1.120 metrek\u00fcp seviyesine d\u00fc\u015fmesi bekleniyor. Meteoroloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn (MGM) raporlar\u0131na g\u00f6re, son 50 y\u0131lda T\u00fcrkiye\u2019de ortalama s\u0131cakl\u0131k 1,5\u00b0C artm\u0131\u015f ve ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131nda %20 oran\u0131nda azalma g\u00f6zlendi. Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, T\u00fcrkiye geneli i\u00e7in 2020-2100 d\u00f6nemlerinde, \u00f6zellikle 2070 sonras\u0131, ortalama s\u0131cakl\u0131klar\u0131n 2,5-5\u00b0C artaca\u011f\u0131n\u0131 ve toplam ya\u011f\u0131\u015f miktar\u0131n\u0131n %10-20 azalaca\u011f\u0131n\u0131 belirtir, \u0130stanbul\u2019a su temin edilen mevcut ve potansiyel su kaynaklar\u0131n\u0131n verimliliklerinin ise %30 oran\u0131nda azalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye\u2019de s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015flar\u0131 ve ya\u011f\u0131\u015f d\u00fczenlerindeki de\u011fi\u015fiklikler, su kaynaklar\u0131n\u0131n miktar\u0131n\u0131 ve kalitesini do\u011frudan etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Su K\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Sebepleri Nelerdir?<\/h4>\n\n\n\n

Artan S\u0131cakl\u0131klar:<\/strong> K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkisiyle T\u00fcrkiye\u2019de s\u0131cakl\u0131klar artmakta ve buharla\u015fma h\u0131zlanmaktad\u0131r. Bu durum, baraj ve g\u00f6llerin su seviyelerinin d\u00fc\u015fmesine neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Azalan Ya\u011f\u0131\u015flar:<\/strong> \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle ya\u011f\u0131\u015f rejimleri de\u011fi\u015fmekte, kurakl\u0131k d\u00f6nemleri s\u0131kla\u015fmakta ve ya\u011f\u0131\u015flar daha d\u00fczensiz hale gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n

N\u00fcfus Art\u0131\u015f\u0131 ve Kentsel Geli\u015fim:<\/strong> T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfusu h\u0131zla artmakta ve kentle\u015fme su talebini art\u0131rmaktad\u0131r. 2023 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfusu 85 milyonun \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumdad\u0131r ve bu n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 su kaynaklar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 yaratmaktad\u0131r .<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m ve Sanayi:<\/strong> Tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6r\u00fc, su t\u00fcketiminin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de suyun %73\u2019\u00fc tar\u0131mda, %16\u2019s\u0131 sanayide ve %11\u2019i ise i\u00e7me ve kullanma ama\u00e7l\u0131 t\u00fcketilmektedir .<\/p>\n\n\n\n

Ne Gibi \u00d6nlemler Alabiliriz?<\/h4>\n\n\n\n

Su Y\u00f6netimi:<\/strong> Su kaynaklar\u0131n\u0131n etkin y\u00f6netimi ve su tasarrufu sa\u011flayacak politikalar\u0131n uygulanmas\u0131 gerekmektedir. Bu kapsamda, su kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltacak ve su kay\u0131plar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek teknolojilerin te\u015fvik edilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Alternatif Su Kaynaklar\u0131:<\/strong> Deniz suyu ar\u0131tma, ya\u011fmur suyu hasad\u0131 ve at\u0131k suyun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc gibi alternatif su kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

E\u011fitim ve Fark\u0131ndal\u0131k:<\/strong> Halk\u0131n su tasarrufu konusunda bilin\u00e7lendirilmesi ve su kaynaklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in fark\u0131ndal\u0131k kampanyalar\u0131 d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ile M\u00fccadele:<\/strong> \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele kapsam\u0131nda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 te\u015fvik edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, su kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir d\u00f6neme\u00e7te bulunuyor. \u0130klim krizinin etkileri ve artan su talebi, su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 riskini daha da art\u0131rmas\u0131 bekleniyor. Bu nedenle, su kaynaklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde y\u00f6netilmesi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele edilmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Aksi durum, T\u00fcrkiye\u2019de su kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131n\u0131n artmas\u0131, su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ciddi boyutlara ula\u015fmas\u0131 ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ekonomik kay\u0131plara neden olacak olumsuzluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar<\/p>\n\n\n\n

\n

T\u00dc\u0130K. (2021). T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu Su Verileri.<\/p>\n\n\n\n

MGM. (2021). Meteoroloji Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Raporu.<\/p>\n\n\n\n

WWF T\u00fcrkiye. (2023). T\u00fcrkiye’nin Su Kaynaklar\u0131 ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik Raporu.<\/p>\n\n\n\n

DS\u0130. (2022). Devlet Su \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Su Kullan\u0131m\u0131 Raporu.<\/p>\n\n\n\n

ISO (2024). \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Su Y\u00f6netimi: Sanayi Sekt\u00f6r\u00fc Raporu.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye\u2019de Su K\u0131tl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130klim Krizi Kaynakl\u0131 Artan Riskler Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 15.07.2024 Suyun \u00f6nemini daha fazla farketti\u011fimiz bu yaz g\u00fcnlerinde T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc kurakl\u0131k\u2019la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu g\u00f6steren bilimsel veriler oldu\u011fundan bahsetsem biraz can\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131l\u0131r de\u011fil mi? \u0130klim krizinden en fazla etkilenecek \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda gelen \u00fclkemizde, gerek su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 riskini gerekse iklim<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1757"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1767,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1757\/revisions\/1767"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}