{"id":1785,"date":"2024-07-22T22:21:44","date_gmt":"2024-07-22T19:21:44","guid":{"rendered":"https:\/\/atlas-scc.com\/?p=1785"},"modified":"2024-07-22T22:21:45","modified_gmt":"2024-07-22T19:21:45","slug":"donut-ekonomisi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/donut-ekonomisi-nedir\/","title":{"rendered":"Donut Ekonomisi Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1786\" srcset=\"https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-300x200.jpg 300w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-768x512.jpg 768w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/atlas-scc.com\/wp-content\/uploads\/nik-YpsnJ6eGjVs-unsplash-2048x1366.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Donut Ekonomisi Nedir?<\/h2>\n\n\n\n<p>Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 22.07.2024<\/p>\n\n\n\n<p>Donut ekonomisi, 2017 y\u0131l\u0131nda ekonomist Kate Raworth taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve kitab\u0131 &#8221; Donut Ekonomisi: 21. Y\u00fczy\u0131l Ekonomisti Gibi D\u00fc\u015f\u00fcnmenin Yedi Yolu&#8221; (Doughnut Economics: Seven Ways to Think Like a 21st-Century Economist) ile detayland\u0131r\u0131lan alternatif bir ekonomik modeldir. Model, ekonomik faaliyetlerin hem sosyal hem de \u00e7evresel s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekti\u011fini vurgular. Donut ekonomisi, ad\u0131n\u0131 merkezinde bir &#8220;\u00e7ukur&#8221; ve \u00e7evresinde bir &#8220;halka&#8221; olan donut (tatl\u0131 \u00e7\u00f6rek) \u015feklinden al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Donut Ekonomisini Olu\u015fturan Halkalar:<\/h4>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>\u0130\u00e7 Halka (Sosyal Temel):<\/strong> Bu halka, herkesin temel insan ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in gereken minimum sosyal standartlar\u0131 temsil eder. Bu standartlar aras\u0131nda yeterli g\u0131da, su, sa\u011fl\u0131k hizmetleri, e\u011fitim, bar\u0131nma, gelir, bar\u0131\u015f ve adalet gibi temel haklar bulunur. Bu ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131nda insanlar sosyal temelin alt\u0131nda, yani donutun \u00e7ukurunda kal\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>D\u0131\u015f Halka (\u00c7evresel Tavan): <\/strong>Bu halka, gezegenin ekolojik s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 temsil eder. Bu s\u0131n\u0131rlar a\u015f\u0131lmamal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu durumda \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik tehlikeye girer. Bu s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131, azot ve fosfor d\u00f6ng\u00fcleri, tatl\u0131 su kullan\u0131m\u0131, arazi kullan\u0131m de\u011fi\u015fikli\u011fi, deniz asitlenmesi, kimyasal kirlilik ve hava kirlili\u011fi gibi fakt\u00f6rler yer al\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Donut&#8217;un \u0130\u00e7indeki Alan:<\/strong> Bu alan, sosyal temelin \u00fczerinde ve \u00e7evresel tavan\u0131n alt\u0131nda kalan g\u00fcvenli ve adil ya\u015fam alan\u0131n\u0131 temsil eder. Bu alan, herkesin temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabildi\u011fi ve ayn\u0131 zamanda gezegenin ekolojik s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterildi\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ekonomiyi simgeler.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Donut ekonomisi modelini benimseyen ilk \u015fehirlerden biri olan Amsterdam, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fehir planlamas\u0131 ve politika geli\u015ftirme s\u00fcre\u00e7lerinde bu modeli kullanarak sosyal ve \u00e7evresel hedeflerine ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Donut Ekonomisinin Temel \u0130lkeleri:<\/h4>\n\n\n\n<p><strong>Refah\u0131n Yeniden Tan\u0131mlanmas\u0131: <\/strong>Ekonomik ba\u015far\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olarak sadece gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131la (GSY\u0130H) yerine insan refah\u0131 ve gezegenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sosyal Adalet:<\/strong> Ekonomik sistemlerin, t\u00fcm insanlar\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 gerekti\u011fi vurgulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ekolojik S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik:<\/strong> Do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131 ve \u00e7evresel s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u015f\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi \u00f6nemsenir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc Yakla\u015f\u0131mlar: <\/strong>Geleneksel ekonomik modellerin \u00f6tesine ge\u00e7erek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve adil bir ekonomi in\u015fa etmek i\u00e7in yenilik\u00e7i ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc politikalar benimsenir.<\/p>\n\n\n\n<p>Donut ekonomisi, geleneksel b\u00fcy\u00fcme odakl\u0131 ekonomi modellerine kar\u015f\u0131 bir alternatif sunar ve 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n sosyal ve \u00e7evresel zorluklar\u0131na daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirmeyi hedeflemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaynaklar<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-1 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<p>Raworth, Kate. &#8220;Doughnut Economics: Seven Ways to Think Like a 21st-Century Economist.&#8221; Chelsea Green Publishing, 2017.<\/p>\n\n\n\n<p>Raworth, Kate. &#8220;A Doughnut for the Anthropocene: humanity\u2019s compass in the 21st century.&#8221; The Lancet Planetary Health, vol. 1, no. 2, 2017, pp. e48-e49.<\/p>\n\n\n\n<p>Amsterdam Doughnut Coalition. &#8220;The Amsterdam City Doughnut: A Tool for Transformative Action.&#8221; https:\/\/www.kateraworth.com\/2020\/04\/08\/amsterdam-doughnut\/, accessed May 2023.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Donut Ekonomisi Nedir? Nilg\u00fcn Aytekin \/\/ 22.07.2024 Donut ekonomisi, 2017 y\u0131l\u0131nda ekonomist Kate Raworth taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve kitab\u0131 &#8221; Donut Ekonomisi: 21. Y\u00fczy\u0131l Ekonomisti Gibi D\u00fc\u015f\u00fcnmenin Yedi Yolu&#8221; (Doughnut Economics: Seven Ways to Think Like a 21st-Century Economist) ile detayland\u0131r\u0131lan alternatif bir ekonomik modeldir. Model, ekonomik faaliyetlerin hem sosyal hem de \u00e7evresel s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1788,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1785\/revisions\/1788"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atlas-scc.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}